Con trai và món nấm "không đội trời chung"

Chồng tôi nhìn thằng con đang nhặt từng cọng nấm đông cô và mộc nhĩ ra khỏi món thịt đông, ngán ngẩm lắc đầu: "Em cứ chiều nó, sau này lớn lên đi làm, sếp mời đi ăn mà ngồi nhặt nhạnh thế này thì ai người ta coi trọng?"

Lần này, tôi không bênh con nữa. Tôi nhận ra chồng nói có ý đúng. Không phải chuyện bổ dưỡng hay không, mà là chuyện thích nghi. Nếu tôi dạy con: "Con không thích thì con có quyền không ăn, ai ép con là người đó sai" — thì đúng là rất dân chủ, rất tôn trọng cá nhân. Nhưng xã hội ngoài kia đâu vận hành theo ý mình. Sẽ có lúc con phải đi công tác vùng sâu vùng xa, hay dự tiệc ra mắt nhà bạn gái, hoặc tiếp đối tác quan trọng. Lúc đó, cái "quyền cá nhân" sẽ trở thành rào cản khiến con bị cô lập.

Thế là, nhân dịp đưa con về quê nội ăn Tết – nơi mà ông bà chắc chắn sẽ nấu món "Gà hầm nấm đông cô" huyền thoại, có nấm là kẻ thù số 1 của con tôi, tôi quyết định mở một khóa huấn luyện cấp tốc.

Tôi gọi con vào phòng, vẻ mặt nghiêm trọng như sắp giao nhiệm vụ quan trọng: "Con trai, sắp tới về quê, con sẽ đối mặt với một thử thách sinh tồn cực lớn: Món gà hầm nấm truyền thống."

Thằng bé mặt méo xệch: "Mẹ ơi, con nhặt ra được không? Hay con cãi là ông bà cũng có món không thích ăn?"

"Không!" Tôi lắc đầu. "Làm thế là chưa hay. Nếu con cãi, không khí bữa ăn sẽ căng thẳng, ông bà buồn, bố con giận, và con sẽ bị mang tiếng là đứa trẻ hư. Một người khéo léo sẽ không làm như vậy."

"Vậy con phải làm sao?"

"Quy tắc Một Miếng" (The One-Bite Rule):

1. Thái độ là tất cả: Khi bà bê món ra, tuyệt đối không được nhăn mặt, bịt mũi hay la toáng lên "Con ghét cái này". Đó là bất lịch sự.
2. Nhập vai: Hãy tưởng tượng con là một người bình tĩnh và khéo léo. Món nấm đó không phải chỉ là thức ăn, nó là "bài test sinh tồn" dành cho con lần này.
3. Hành động: Con phải ăn ít nhất một miếng.

"Tại sao con phải khổ thế ạ?" Nó phụng phịu.

"Vì đó là bản lĩnh đàn ông, con ạ. Sau này con dẫn bạn gái đi ăn, lỡ nhà người ta mời món con không thích, con cũng ngồi đó chê bai à? Con ăn một miếng, không phải vì con thèm, mà để thể hiện sự tôn trọng với người nấu. Ông bà thấy con đã nếm thử, đã khen, ông bà sẽ vui và không ép con nữa. Đó gọi là lạt mềm buộc chặt."

Và thế là, chúng tôi về quê. Đúng như dự đoán, bữa tối đầu tiên có món gà hầm nấm. Mùi nấm hương bay ngào ngạt khiến con tôi tái mặt. Ông gắp ngay một miếng nấm to đùng bỏ vào bát nó: "Ăn đi cháu, bổ lắm đấy!"

Tôi ngồi quan sát. Không có màn chê ỏng eo, không có màn từ chối "ngay vòng gửi xe". Thằng bé hít sâu, nhớ lại bài học. Nó gắp miếng nấm lên, cắn một góc (dù tôi thấy cổ họng nó hơi giật giật như muốn nôn), rồi nuốt ực một cái.

Nó đặt bát xuống, cười tươi rói (dù mắt hơi ầng ậng nước): "Nấm bà nấu mềm thật đấy ạ! Cháu nếm thấy đậm đà lắm. Nhưng mà nay cháu thèm món đậu luộc của bà quá, bà cho cháu ăn đậu nhé!"

Bà sướng rơn: "Ôi thằng bé nay ngoan thế, biết ăn nấm rồi cơ à? Ừ thôi ăn được là tốt, không thích ăn nhiều thì ăn đậu cũng được, bà luộc vườn nhà ngọt lắm."

Thế là cả bữa đó, bát của con tôi sạch bóng nấm (trừ miếng đầu tiên), nhưng không khí gia đình thì vui vẻ, ấm cúng vô cùng. Ông bà đi đâu cũng khoe cháu ngoan, hiểu chuyện.

Tối đi ngủ, con thì thầm với tôi: "Mẹ ơi, lúc nuốt miếng nấm con suýt ọe. Nhưng nhìn bà cười vui quá nên con ráng nhịn."

Kết chuyện

Tôi xoa đầu con, lòng đầy tự hào. Đó mới là sự trưởng thành thực sự. Không phải là chiến thắng trong cuộc tranh luận ai đúng ai sai (trong ăn uống), mà mở rộng là học cách cư xử khéo léo và thích nghi.

Sau này, dù có bị quăng vào bữa tiệc sashimi sống ở Nhật hay món phô mai thối ở Pháp, tôi tin con trai tôi vẫn sẽ sống sót tốt. Vì nó đã học được cách "nuốt trọn" khó khăn bằng một nụ cười — kỹ năng mà nhiều người lớn còn chưa làm được.

Tôi cũng dạy con:

• Dị ứng: Là phản ứng y khoa (ăn vào sưng họng, nôn mửa, khó thở). Cái này BẮT BUỘC phải tránh tuyệt đối.
• Kén ăn (Sở thích): Là do cảm quan (thấy ghê, thấy hôi). Cái này CÓ THỂ HUẤN LUYỆN.

Sở thích có thể thay đổi theo thời gian. Nếu con cho mình cơ hội để thử những món mình từng không thích, thì con cũng sẽ có cơ hội trải nghiệm sự phong phú của ẩm thực, từ đó cũng biến mình thành một công dân toàn cầu linh hoạt sau này.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Hạnh phúc của con đôi khi chỉ đơn giản là một ly mì gói

Bạn đã thấy những phong cách nuôi dạy con nào khiến bạn ngạc nhiên?

Cha mẹ có nên nói cho con cái biết tình hình tài chính thực sự của gia đình không?

Bạn đã từng thấy những cách giáo dục nào của cha mẹ khiến bạn kinh ngạc (ấn tượng sâu sắc)? (P1)

Gia đình như thế nào mới có thể nuôi dạy ra đứa trẻ có cảm giác thư thái?

Con cái bao nhiêu tuổi thì bạn sẽ cho nó tiếp xúc xã hội, dùng phương thức nào?

Tại sao người lớn ngày nay lại không có cảm giác của người lớn?