Một người phải mạnh mẽ đến mức nào thì mới có thể không cần để ý người khác? (P2)

Nhà tôi có hai đứa, anh lớn sắp 15, thằng nhỏ thì 6 tuổi (cuối năm lên 7). Hai đứa cách nhau hơn 8 tuổi, mà điều đó không có nghĩa là chúng nó “sống hòa thuận” — chuyện này ai cũng hiểu.

Vợ chồng tôi làm bố mẹ từ năm 24 tuổi, thật lòng mà nói lúc sinh con còn chưa trưởng thành, cũng chẳng biết nuôi dạy con là gì. Chính thằng lớn đã dạy chúng tôi cách làm cha mẹ, giúp chúng tôi trưởng thành.

Vậy nên nhà tôi có một kiểu quan hệ khá hiếm: con trai dạy bố mẹ, không phải bố mẹ dạy con.

Thằng lớn là người chữa lành tuổi thơ của chúng tôi, là người dẫn đường, đưa ra lời khuyên cực kỳ quý giá. Tình cảm của chúng tôi với nó rất sâu và cũng khá thiên vị.

Sinh đứa thứ hai cũng là hỏi ý thằng lớn trước. Nó bảo: “Hai người muốn sinh thì sinh, con không ý kiến.”

Vậy là có thằng nhỏ.

Anh trai yêu và chăm em hết mực. Nó cũng hay so sánh: hồi xưa bố mẹ vụng về, còn giờ nuôi em thì đã chững chạc hơn. Chúng tôi nói với nó: “Là nhờ con, nhờ con mà bố mẹ mới trưởng thành được. Công lớn nhất là của con đấy.”

Nhưng khi thằng nhỏ lớn lên chút, nó bắt đầu dựa vào sự cưng chiều của bố mẹ để thách thức vị trí của anh. Cứ chạm vào giới hạn của anh hoài.

Anh nó không chiều — đánh luôn. Thằng nhỏ hoành tráng xông vào đánh anh, nhưng lần nào cũng bị đè ra sàn “cọ sát”.

Làm bố mẹ, chỉ cần nó bị đánh trước là biết nó hỗn, tự chuốc lấy. Nên chúng tôi luôn đứng về phía anh lớn, coi việc anh dạy em là hợp lý.

Anh lớn đánh em đều dựa trên đúng–sai, chưa bao giờ bắt nạt vô cớ. Lúc tâm trạng tốt anh còn giảng đạo lý, và thằng nhỏ nghe, vì biết lần sau không nghe lời là ăn đòn.

Nhưng con nít không nhớ lâu, vẫn nghịch, vẫn chọc anh. Anh lại đánh, nhưng nó học được không đánh lại — vì 1. đánh lại không thắng, 2. bố mẹ cũng không bênh.

Nó chuyển sang “khẩu chiến”, mách lẻo, lôi ông bà ra chống lưng.

Chiêu này hiệu quả. Nó dám trêu anh, còn dọa: “Đợi đến khi em 15 tuổi nhé, anh đánh không lại đâu.”

Hoặc mách ông bà: “Anh bắt nạt con.”

Hoặc nịnh bố mẹ: “Anh lớn vậy mà không bao dung trẻ con.”

Dựa hơi ông bà, nó không đánh lại nên ông bà hay khuyên anh nhường em. Đó lại là chạm đúng điểm nóng của anh. Anh cãi lại thì ông bà quay sang trách bố tôi không dạy anh cho tử tế.

Bố bị trách thì chỉ biết tự nuốt ấm ức.

Để khỏi bị oan, bố lập ra “tòa án gia đình” để xử từng vụ anh đánh em: có nhân chứng, vật chứng, lời khai hai bên. Mẹ làm thẩm phán, bố là dân bầu chọn.

Trong “tòa án” này, thằng nhỏ thua dài dài, chưa lần nào thắng lý.

Ông bà cũng không dám bênh nó, vì anh lớn luôn mang chứng cứ, lập luận, dẫn ví dụ, nói năng rành mạch. Nếu xử sai, anh dọa sẽ dùng “nắm đấm bảo vệ công lý”.

Không ai muốn leo thang nên mẹ thường ra phán quyết bắt thằng nhỏ xin lỗi và hứa không tái phạm.

Thua nhiều thành quen, nó học cách lấy lòng anh: đồ ngon để dành cho anh, đồ chơi hay cho anh, có quà là đưa anh đầu tiên.

Anh bảo: “Nó biết điều”, rồi dạy nó học, làm bài, dạy quyền anh, bơi, mua đồ ăn vặt cho, rồi dẫn đi chơi.

Thằng nhỏ nhận ra: hợp tác với người mạnh có lợi hơn đối đầu, hiệu quả hơn nhiều.

Nó đọc sách mỗi ngày, học cách tranh luận với anh dù thường thua, nhưng vẫn cố gắng.

Trong nhà, bố mẹ và con cái bình đẳng. Tôn trọng anh lớn thì cũng khuyến khích thằng nhỏ nói lên ý kiến. Từ mẫu giáo đã phải tranh luận với một đứa học cấp 2 thì đầu óc nó cũng phải nhanh hơn trẻ bình thường.

Anh lớn rất xuất sắc: tư duy logic, khả năng nói, kiến thức đều vượt cả bố mẹ. Nhiều khi giải đáp câu hỏi của nó, chúng tôi phải tra lại sách vở. Nó là người có kiến thức nhiều nhất nhà, trẻ và mạnh.

Làm cha mẹ phải công bằng, nếu không anh lớn sẽ lạm quyền và coi thường bố mẹ. Chúng tôi phải cố gắng học hỏi mỗi ngày để theo kịp nó và xứng đáng với sự tôn trọng của nó. Sức ảnh hưởng của nó trong nhà là không nhỏ.

Còn thằng nhỏ muốn được công nhận thì phải học theo anh: biết suy nghĩ, biết học, biết đối xử tốt với mọi người, mới được yêu quý và có lợi.

Việc thằng nhỏ xử lý mâu thuẫn vừa rồi, hoàn toàn liên quan đến việc nó từng bị anh “dằn mặt” suốt thời gian dài.

Thua nhiều… thì khôn ra thôi.

• (https://shorturl.at/3ojNh)

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Một người phải mạnh mẽ đến mức nào thì mới có thể không cần để ý người khác? (P1)

Cha mẹ có thể công bằng với các con không?

Con cái bao nhiêu tuổi thì bạn sẽ cho nó tiếp xúc xã hội, dùng phương thức nào?

Chân lý nào trong cuộc đời mà bạn quá muộn mới hiểu ra?

Người như thế nào khiến bạn nhất định phải tránh xa?

Vì sao không nên thử thách nhân tính?