Chúng Ta Không Phải Đứa Trẻ Không Chịu Lớn, Chúng Ta Chỉ Đang Định Nghĩa Lại "Sự Trưởng Thành"

Vào một buổi chiều vô cùng bình thường tại một hội thảo ngành, tôi – trong bộ vest chỉnh tề, tóc tai chải chuốt – bỗng khựng lại vì một câu nói của một vị tiền bối: "Cậu bé, mới tốt nghiệp đúng không? Trẻ thật".

Trong đầu tôi lúc đó nổ ra một cuộc xung đột nhận thức. Tôi, 32 tuổi, một vợ, một con, và một khoản vay mua nhà kéo dài 30 năm đang đè nặng trên vai. Chân tóc của tôi đang thực hiện một cuộc "rút lui chiến lược" đầy đau đớn, và trong bình giữ nhiệt tôi cầm là trà kỷ tử. Theo mọi tiêu chuẩn xã hội, tôi là một người đàn ông trung niên "chính hiệu". Nhưng phản xạ đầu tiên của tôi lại là gật đầu: "Vâng, cháu vẫn còn trẻ lắm".

Tại sao chúng ta – thế hệ 8x, 9x – lại luôn thấy mình "chưa đủ lớn", trong khi ở tuổi này, cha mẹ chúng ta đã là những cột mốc sừng sững, trầm ổn như núi? Câu trả lời không phải vì chúng ta thiếu trách nhiệm, mà vì cách chúng ta vận hành "sự trưởng thành" đã hoàn toàn thay đổi.

1. Khi "Cái Tôi" trỗi dậy phía sau những "Vai Trò"

Hãy nhớ về hình ảnh người cha của chúng ta năm 30 tuổi. Hình ảnh ấy có thể mờ nhạt, nhưng vai trò của họ thì rõ ràng đến mức khắc nghiệt. Ông là "Trưởng phòng Lý", là "Chồng của mẹ", là "Trụ cột gia đình". Mọi hành vi, từ chiếc áo khoác cán bộ đến sở thích xem bản tin thời sự, đều phải khớp hoàn hảo với cái khuôn mẫu "người lớn" đó. "Cái tôi" cá nhân của họ bị bọc kín trong lớp vỏ vai trò, thậm chí hòa tan vào đó đến mức họ quên mất mình từng thích gì.

Thế hệ chúng ta thì khác. Chúng ta có thể là một giám đốc dự án nhưng vẫn quần short, mặc áo phông in logo Marvel đi làm. Chúng ta là những ông bố bỉm sữa sẵn sàng thức đêm xếp hàng mua mô hình lắp ráp hay chơi game cùng con. Chúng ta được giáo dục để "trở thành chính mình". Vì vậy, khi khoác lên mình những vai trò mới, chúng ta vẫn giữ lại một "vùng cấm" cho đứa trẻ bên trong. Chúng ta tách biệt giữa trách nhiệm xã hội và bản sắc cá nhân. Sự tách biệt này khiến chúng ta trông có vẻ "không giống người lớn", nhưng thực chất, đó là cách chúng ta giữ cho tâm hồn không bị khô héo dưới áp lực cơm áo.

2. "Thanh tiến độ" cuộc đời bị tải chậm

Ở tuổi 32, cha tôi đã có thâm niên mười mấy năm công tác, nhà cửa được phân, con cái đã chạy nhảy quanh sân. Cuộc đời thế hệ trước như một chuyến tàu khởi hành đúng giờ: đến ga, lên người, xuất phát.

Còn chúng ta? 22 tuổi tốt nghiệp, 25 tuổi xong thạc sĩ, gần 30 mới bắt đầu thực sự "va vào đời". Để có được một căn chung cư trả góp, chúng ta phải huy động "nguồn lực từ sáu cái ví" (tiền tiết kiệm của hai bên bố mẹ). Những cột mốc đánh dấu sự trưởng thành – độc lập tài chính, mua nhà, kết hôn – đã bị trì hoãn vô thời hạn bởi áp lực kinh tế và sự biến động của thời đại. Xã hội cho chúng ta một khoảng thời gian "tập sự" dài hơn, nên sự trưởng thành tâm lý cũng vì thế mà trễ nhịp. Chúng ta không có vẻ ung dung của người đã "phá đảo" trò chơi cuộc đời, đơn giản vì chúng ta vẫn đang ở những màn đấu trùm căng thẳng nhất với đầy rẫy bất ổn.

3. Sự mong manh trong thế giới quá tải thông tin

Cái "cảm giác người lớn" của thế hệ trước đến từ sự chắc chắn. Nguồn tin của họ là báo giấy, TV và kinh nghiệm của người đi trước. Thế giới của họ tương đối ổn định và có quy luật. Một "người lớn" ở thời đó là người nắm vững quy tắc và vận hành nó trơn tru.

Chúng ta thì đang chìm nghỉm trong một đại dương thông tin khổng lồ. Buổi sáng chúng ta học thuyết thành công, buổi chiều thấy ông trùm đó ngã ngựa. Chúng ta biết quá nhiều về sự vô thường của số phận và sự phức tạp của nhân tính. Người càng biết nhiều, càng thấy mình nhỏ bé. Vì thế, chúng ta không còn giả vờ mình nắm giữ mọi câu trả lời. Chúng ta thừa nhận sự mong manh, sự lo lắng và đôi khi là cả sự "vô dụng" của mình. Sự thẳng thắn này trong mắt cha mẹ có thể là "yếu đuối", nhưng thực chất, nó là phản ứng tỉnh táo nhất của một cái đầu trưởng thành trước một thế giới bất định.

4. Định nghĩa lại "Cảm giác người lớn" kiểu mới

Vậy, chúng ta thực sự không có cảm giác người lớn sao?

Không.

Khi bạn âm thầm thức trắng đêm tính toán bảng lương và khoản vay mua nhà nhưng sáng hôm sau vẫn cười nói trước mặt con; khi bạn dũng cảm xin lỗi con vì "bố cũng là lần đầu làm bố, chúng ta cùng học nhé"; khi bạn gửi một icon "cố lên" cho người bạn đang thất vọng lúc nửa đêm thay vì một bài giảng đạo đức... đó chính là lúc bạn trưởng thành nhất.

Sự trưởng thành của thế hệ chúng ta không nằm ở vẻ mặt hình viên đạn hay sự trầm ổn giả tạo. Nó nằm ở sự thành thật. Chúng ta gánh vác trách nhiệm nhưng không từ bỏ niềm vui cá nhân. Chúng ta làm trụ cột nhưng không ngại thừa nhận mình đang mệt. Chúng ta là thế hệ đầu tiên dám gánh cả thế giới trên vai mà vẫn cẩn thận bảo vệ đứa trẻ bên trong mình.

Kết luận

Lần tới, nếu có ai đó nhận xét bạn "chưa giống người lớn", hãy cứ mỉm cười. Bởi vì chúng ta không sống để đóng vai "người lớn" theo kịch bản của quá khứ. Chúng ta là một phiên bản người lớn mới: tỉnh táo hơn, nhân tính hơn và sống thật hơn bất kỳ ai. Chúng ta không trưởng thành bằng cách giết chết đứa trẻ bên trong, mà bằng cách dắt tay nó cùng bước qua những giông bão của cuộc đời.

Lời nhắn gửi: Đừng để những khuôn mẫu cũ làm bạn lo lắng. Bạn đang làm rất tốt vai trò của mình, ngay cả khi bạn vẫn còn thích xem phim hoạt hình hay khóc nhè vào cuối tuần.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Điều quan trọng nhất trong cuộc sống của một người là gì?

Tại sao nhiều người không thể tiếp nhận sự chân thành? Làm thế nào để không bị lún sâu vào một mối quan hệ nào đó?

Việc lớn bị xem nhẹ, việc nhỏ lại trở thành tâm điểm, thì sao?

Vì sao khi đưa ra quyết định, dù là lựa chọn thế nào ta vẫn cảm thấy hối hận? Vì sao chúng ta lại cảm thấy hối hận? Có nên bỏ cảm giác này?

Cha mẹ có thể công bằng với các con không?