Sách hay (danh tác) giống như một ngôi nhà cổ...

Có lẽ trong đời, ai trong chúng ta cũng từng trải qua một cảm giác rất quen.

Bạn bước vào một căn nhà cũ. Có thể là nhà của một người bạn lâu năm, hoặc một căn nhà đã tồn tại từ rất lâu. Ánh sáng bên trong hơi tối, đồ đạc cũ kỹ, trong không khí có mùi của gỗ, của bụi, của thời gian tích lại qua nhiều năm.

Bạn đứng ở đó một lúc, rồi tự nhiên thấy hơi khó chịu. Không phải vì căn nhà xấu, mà vì nó không giống với thế giới quen thuộc của bạn. Chỉ chừng vài phút, bạn đã muốn bước ra ngoài hít thở không khí.

Có lúc, đọc những cuốn sách kinh điển cũng giống như vậy.

Rất nhiều người mở một cuốn sách nổi tiếng – như Chiến tranh và Hòa bình, Trăm năm cô đơn hay Hồng Lâu Mộng – rồi chỉ đọc được vài trang đã thấy… mệt.

Trong Chiến tranh và Hòa bình là những buổi dạ tiệc dài bất tận của giới quý tộc Nga, với những cuộc trò chuyện tưởng như không bao giờ kết thúc.

Trong Trăm năm cô đơn, những cái tên lặp đi lặp lại khiến người đọc chóng mặt như đang lạc trong một mê cung.

Còn Hồng Lâu Mộng thì đầy những bài thơ, lễ nghi, quy tắc… đọc vài hồi đã thấy như đang bước vào một thế giới quá xa lạ.

Nếu bạn từng có cảm giác đó, thật ra không có gì đáng ngại cả.

Chỉ là vì chúng ta đang sống trong một thời đại khác.

Chúng ta quen với căn phòng sáng sủa, quen với thông tin đến ngay lập tức, quen với nhịp sống nhanh. Trong khi thế giới của những cuốn sách ấy giống như một ngôi nhà cổ, nơi thời gian trôi chậm rãi, từng câu chuyện được kể ra từ từ, như những lớp bụi lặng lẽ rơi xuống qua năm tháng.

Khi bước vào đó bằng nhịp sống của người hiện đại, chúng ta dễ cảm thấy mình… không thuộc về nơi ấy.

Có một lý do đơn giản cho điều này, nghe hơi thẳng thắn nhưng cũng rất thật:

Có thể là vì chúng ta vẫn chưa sống đủ lâu

Nhiều cuốn sách kinh điển không phải viết cho những lúc cuộc đời đang thuận lợi, tràn đầy năng lượng. Chúng giống như một loại thuốc – thứ người ta cần đến khi đã đi qua những va đập, những thất bại, những khoảnh khắc mệt mỏi nhất của đời người.

Khi bạn đang ở giai đoạn sung sức nhất, đầy khát vọng, tương lai rộng mở trước mắt, thứ bạn cần giống như một con dao sắc bén để mở đường.

Còn những cuốn sách ấy, đôi khi lại giống như miếng băng để cầm máu, hay một viên thuốc giảm đau.

Khi cuộc sống còn thuận buồm xuôi gió, đọc Tường Tử Lạc Đà, bạn có thể thấy nhân vật chính chỉ là một người quá yếu đuối, không đủ cố gắng.

Khi tình yêu của bạn đang đẹp, bạn sẽ thấy sự chờ đợi kéo dài nửa thế kỷ trong Tình yêu thời thổ tả thật khó hiểu.

Khi mọi thứ trong đời vẫn nằm trong tầm kiểm soát, bi kịch của Macbeth có thể chỉ giống như sai lầm ngớ ngẩn của một kẻ tham vọng.

Nhưng đó chỉ là vì bạn chưa đi qua những con đường ấy.

Chưa có bùn đất bám lên đôi giày.

Chưa có những đêm dài mà người ta không ngủ được vì những suy nghĩ không thể nói ra.

Vậy tại sao những “ngôi nhà cổ” ấy vẫn được giữ gìn cẩn thận qua bao thế hệ?

Tại sao người ta gọi chúng là di sản?

Bởi vì bên trong những ngôi nhà ấy cất giữ một điều rất đặc biệt.

Nền móng của chúng được xây từ những điều rất quen thuộc với con người: nỗi đau, nỗi sợ, khát vọng, tình yêu, hy vọng.

Bạn nghĩ Anna Karenina chỉ là câu chuyện về một người phụ nữ ngoại tình sao?

Thực ra đó là câu hỏi dành cho mỗi người: nếu một ngày nào đó bạn cảm thấy những quy tắc vô hình của xã hội bóp nghẹt mình đến mức không thở nổi, bạn có đủ dũng khí để đánh đổi tất cả để tìm lấy tự do hay không?

Bạn nghĩ Ông già và biển cả chỉ là câu chuyện một ông lão đi câu cá?

Có thể một ngày nào đó, khi bạn đã dốc hết sức mình cho một giấc mơ, một công việc, một mối quan hệ… và cuối cùng vẫn cảm thấy mình thất bại, bạn sẽ hiểu vì sao câu chuyện ấy lại khiến nhiều người rơi nước mắt.

Có những đêm như thế, người ta đứng trước cửa nhà, châm một điếu thuốc, nhìn vào bóng tối và tự hỏi: rốt cuộc mình đã làm sai điều gì?

Trong những khoảnh khắc ấy, có một câu nói vang lên rất khẽ:

Con người có thể bị đánh bại.Nhưng tuyệt đối không được phép bị đánh gục.

Khi cuộc sống thuận lợi, những lời như vậy nghe có vẻ bình thường. Nhưng khi bạn đang chìm trong bùn lầy, nó lại giống như một sợi dây thép kéo bạn đứng dậy.

Những cuốn sách kinh điển không có trách nhiệm dạy chúng ta cách thành công.

Chúng dạy một điều khác quan trọng hơn:

cách sống với thất bại, với mất mát, với những điều không như ý trong đời.

Lý do chúng trở thành danh tác không phải vì một hội đồng nào đó bầu chọn.

Chúng được lựa chọn bởi thời gian.

Hàng trăm năm, hết thế hệ này đến thế hệ khác, con người vẫn mở chúng ra đọc. Mỗi thời đại lại tìm thấy trong đó một chút sức mạnh, một chút an ủi.

Những cuốn sách nổi tiếng nhất thời có thể rực rỡ trong vài năm, rồi biến mất như lá khô bị gió cuốn đi.

Nhưng những cuốn sách còn lại sau hàng trăm năm giống như vàng đã được đãi từ dòng sông thời gian, từng chút một, qua vô số trải nghiệm của con người.

Vì thế, nếu một ngày nào đó bạn mở một cuốn sách kinh điển mà không đọc nổi, cũng không cần phải tự trách mình.

Điều đó rất bình thường.

Nó giống như khi bạn hai mươi tuổi, bạn không thật sự hiểu được bóng lưng trầm lặng của cha mình.

Bạn thấy ông khó tính, cũ kỹ, đôi khi còn cảm thấy ông không hiểu mình.

Chỉ đến khi chính bạn cũng trở thành người ngồi một mình trong xe sau giờ làm, tắt máy rồi mà vẫn chưa muốn bước xuống… bạn mới chợt hiểu năm xưa trên vai ông đã gánh những điều gì.

Những cuốn sách kia cũng vậy.

Chúng vẫn ở đó, lặng lẽ, không vội vàng.

Chúng không cần bạn phải hiểu ngay lúc này.

Thậm chí cũng không cần bạn phải đọc chúng.

Chúng chỉ giống như một người từng trải, đã đi qua mưa gió, ngồi yên ở một góc của lịch sử.

Họ biết rằng sớm muộn gì bạn cũng sẽ quay lại.

Không phải khi cuộc đời rực rỡ nhất.

Mà là vào một ngày nào đó, khi bạn vừa vấp ngã, vừa đụng đầu vào bức tường vô hình của cuộc sống.

Khi bạn nhìn quanh và cảm thấy chẳng ai thật sự hiểu mình.

Lúc ấy, có thể bạn sẽ nhớ đến một cuốn sách cũ.

Bạn lại đẩy cánh cửa của “ngôi nhà cũ” ấy ra lần nữa.

Và lần này, bạn sẽ thấy bên trong không còn tối nữa.

Ánh sáng len qua khung cửa sổ cũ, chiếu vào những hạt bụi đang lơ lửng trong không khí. Chiếc lò sưởi dường như vẫn còn hơi ấm. Chiếc ghế cũ như vẫn giữ lại dấu vết của một người đã từng ngồi đó suy nghĩ rất lâu.

Bạn ngồi xuống, lật từng trang sách.

Rồi đến một dòng nào đó, ở một trang rất bình thường, bạn bỗng dừng lại.

Nước mắt tự nhiên rơi xuống.

Không phải vì câu chữ quá xúc động.

Mà vì trong cuốn sách ấy, sau rất nhiều năm, bạn cuối cùng đã gặp lại chính mình.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Tại sao người lớn ngày nay lại không có cảm giác của người lớn?

Làm thế nào để không bị lún sâu vào một mối quan hệ nào đó?

"Tôi không phải là người tốt đâu" và "Tôi là người xấu" có khác nhau không?

Vì sao không nên thử thách nhân tính?

Làm sao để biết một người có đáng tin mà không cần dùng "phép thử"?

Nếu biết trước kịch bản của đời này, bạn có còn muốn đến nhân gian không?

Nỗi khổ của phụ nữ rốt cuộc là gì?

Vì sao càng trưởng thành càng thấy trống rỗng?

Con gái đầu óc không giỏi lắm nhưng muốn học khối tự nhiên thì tôi nên khuyên thế nào?

Gia đình như thế nào mới có thể nuôi dạy ra đứa trẻ có cảm giác thư thái?