1. "Tôi không phải là người tốt đâu"
Câu nói này phủ định sự kỳ vọng.
Câu này mang tính chất phòng thủ và hạ thấp kỳ vọng của bạn xuống.
- Thông điệp ẩn đằng sau câu nói: "Đừng thần tượng hóa tôi", "Tôi cũng có những ích kỷ, sai lầm như bao người", hoặc "Nếu tôi có làm gì sai, đừng quá ngạc nhiên" => "Hãy nhìn tôi khách quan hơn".
- Về góc độ tâm lý: Họ có thể là người có lòng tự trọng thấp, sợ gây thất vọng, hoặc đơn giản là muốn sống thật với những góc khuất của mình. Họ không tự nhận mình ác, họ chỉ thừa nhận mình không hoàn hảo.
- Về độ nguy hiểm: Thường thấp hơn. Đây có thể là một người trung thực về sự không hoàn hảo của con người.
2. "Tôi là người xấu đó"
Câu nói này mang ý nghĩa khẳng định bản chất.
Câu này mang tính chất tấn công, bất cần và thách thức.
- Thông điệp ẩn đằng sau câu nói: "Tôi biết mình tệ và tôi chấp nhận điều đó", "Đừng mong đợi sự tử tế từ tôi", hoặc "Tôi đã cảnh báo rồi, nếu bạn bị tổn thương thì đó là lỗi của bạn" => "Đừng lại gần, tôi sẽ làm hại bạn".
- Về góc độ tâm lý: Đây là cách thiết lập một "giấy phép" để họ cư xử tệ mà không thấy cắn rứt lương tâm. Nó giống như một lời tuyên bố miễn trừ trách nhiệm đạo đức. Họ đang dán nhãn chính mình để bạn không có quyền phán xét họ sau này.
- Về độ nguy hiểm: Cao hơn. Những người tự dán nhãn mình là "người xấu" thường có xu hướng hành động bất chấp cảm xúc của người khác vì họ đã "cảnh báo" từ trước.
3. Kết luận
Tuỳ vào từng hoàn cảnh cụ thể khi câu nói được thốt ra mà bạn cần có sự tiếp cận cẩn trọng. Thời gian vẫn luôn là một phép đo chính xác khi nhìn người: Hành vi lặp lại theo thời gian đáng tin hơn lời nói đơn lẻ.
Với người nói câu thứ nhất, bạn có thể tiếp cận bằng sự thấu hiểu. Họ có thể sửa đổi để tốt hơn.
Với người nói câu thứ hai, bạn nên tiếp cận bằng sự cảnh giác cao độ. Sự thật là họ khó mà thay đổi vì đã chấp nhận nhãn dán "người xấu".